UNESCO Herkes İçin Eğitim (EFA) Konferansı

Bağımsız bir ekip tarafından geliştirilen ve UNESCO tarafından yayınlanan Herkes için Eğitim Küresel İzleme Raporu, Herkes için Eğitim konusunda bilgilendirme, etkileme ve gerçek bağlılığı sürdürmeyi amaçlayan yetkili bir referanstır.

Herkes için eğitim UNESCO’nun eğitim alanında geliştirdiği çok önemli programlardan birisidir. Program 1990 yılında düzenlenen Herkes İçin Eğitim Konferansı’nda (Conference on Education for All in 1990) başlatılmıştır.

Rapor için Nisan 2000'de 164 ülkeden 1.100'den fazla katılımcı Senegal, Dakar'da Dünya Eğitim Forumu için bir araya geldi. Öğretmenlerden başbakanlara, akademisyenlerden politika yapıcılara, sivil toplum kuruluşlarından büyük uluslararası kuruluşların başkanlarına kadar uzanan katılımcılar, Dakar Eylem Çerçevesi, Herkes İçin Eğitim: Kolektif Taahhütlerimizi Karşılamak ve altı geniş kapsamlı eğitim hedefi üzerinde anlaştılar. Bu hedeflerin 2015 yılına kadar karşılanmasına karar verildi.

Herkes için eğitim çocukların, gençlerin ve yetişkinlerin temel eğitimden yararlanmasını hedefleyen küresel bir programdır. Programın temel ilgi alanları; temel eğitim, yetişkin okur-yazarlığı, cinsiyet eşitliği daha doğrusu eşitsizliği ve eğitimde kalite sorunu gibi konulardır.

Herkes İçin Eğitim 2015 Hedefleri

UNESCO’nun 2015 yılına kadar gerçekleştirilmesi amacıyla çocuklar, gençler ve yetişkinler için uluslararası düzlemde belirlenmiş olan altı hedefi bulunmaktadır. Buna göre;

  1. Özellikle imkânları kısıtlı ve dezavantajlı çocuklar için, geniş kapsamlı okul öncesi eğitim olanaklarının yaygınlaştırılması ve geliştirilmesi.
  2. Zor koşullardaki çocukların, özellikle kızların ve küçük toplulukların çocuklarının ücretsiz, zorunlu ve kaliteli eğitime tam olarak ulaşım imkânlarının 2015 yılına kadar sağlanması.
  3. Gençlerin ve yetişkinlerin eğitim ihtiyaçlarının uygun öğretim koşullarına ve yaşam becerisi programlarına eşit ulaşım yoluyla karşılanması.
  4. 2015 yılına kadar tüm yetişkinler –özellikle kadınlar- için temel ve sürekli eğitime eşit ölçüde erişimin, yetişkin eğitimi gelişim düzeyini % 50 oranına ulaştırmak.
  5. İlk ve orta dereceli eğitimde cinsiyet farklılıklarının 2015 yılına kadar ortadan kaldırılması; kızların kaliteli temel eğitime tam erişimlerinin ve başarılı olmalarına odaklanarak eğitimde cinsiyet eşitliğinin 2015 yılına kadar sağlanması.
  6. Kabul gören ve ölçülebilen eğitim sonuçlarının, özellikle okuryazarlık, sayısal ve yaşam için gerekli becerilerin başarılması amacıyla eğitim kalitesinin bütün yönlerinin geliştirilmesi ve bu özelliklerin mükemmelleştirilmesi.

Herkes İçin Eğitim Küresel İzleme Raporu, belirlenen 6 'Dakar' EFA hedefine ulaşmaya yönelik küresel ilerlemeyi değerlendirmek için en önemli araçtır . İlerlemeyi takip eder, etkili politika reformlarını ve EFA ile ilgili tüm alanlardaki en iyi uygulamaları belirler, ortaya çıkan zorluklara dikkat çeker ve eğitim lehine uluslararası işbirliğini teşvik etmeye çalışır.

Yayın, ulusal ve uluslararası düzeydeki karar alıcıları ve daha geniş olarak kaliteli eğitim hakkını teşvik etmekle uğraşan herkesi - öğretmenler, sivil toplum grupları, STK'lar, araştırmacılar ve uluslararası toplulukları hedeflemektedir.

Rapor, altı EFA hedefinin her birinde ilerlemeyi rapor etmek için yıllık bir gündeme sahipken, her baskı aynı zamanda EFA sürecindeki merkezi önemi nedeniyle seçilen belirli bir temayı da benimser.

EFA Küresel İzleme Raporu için Vizyon Beyanı

Rapor, UNESCO ile çok taraflı ve iki taraflı kuruluşlar tarafından ortaklaşa finanse edilmekte ve uluslararası bir Danışma Kurulunun uzmanlığından yararlanmaktadır. Yıllık toplantılarda Kurul, sürmekte olan Raporun kapsamını ve içeriğini tartışır ve gelecekteki gelişimi hakkında tavsiyelerde bulunur.

Her Rapor, 12 ila 18 aylık bir süre boyunca geliştirilir. Hükümetlerden, STK'lardan, iki taraflı ve çok taraflı kuruluşlardan, UNESCO enstitülerinden ve araştırma kurumlarından gelen burs ve uzmanlıktan yararlanmaktadır. Her Rapor için yaptırılan araştırma makaleleri web sitesinde mevcuttur.

Rapor, yıllık olarak UNESCO Genel Direktörüne sunulur ve üyeleri arasında hükümet bakanları, bağışçı kuruluşların temsilcileri, BM kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarından oluşan Yüksek Düzeyli Herkes İçin Eğitim Grubu tarafından değerlendirilir. Dakar Eylem Çerçevesi'nde (paragraf 19) belirtildiği gibi rolü, Dünya Eğitim Forumu'nda yaratılan siyasi ivmeyi sürdürmek ve hızlandırmak ve kaynak seferberliği için bir kaldıraç görevi görmektir.

Herkes İçin Eğitim Küresel İzleme Raporu nedir?

2000 yılında, Dakar'daki (Senegal) Dünya Eğitim Forumu'nda 164 ülke, 2015 yılına kadar çocuklar, gençler ve yetişkinler için öğrenme fırsatlarını büyük ölçüde artıracak altı hedefe ulaşmayı taahhüt etti.

Uluslararası kuruluşlar, bu çabaya girişen hiçbir ülkenin kaynak eksikliğinden etkilenmeyeceğini taahhüt ettiler. Hükümetler, altı hedefe yönelik ilerlemeyi izlemek, fark yaratan stratejileri belirlemek ve hükümetleri ve bağışçıları vaatlerinden sorumlu tutmak için düzenli ve titiz bir izlemenin gerekli olduğunu kabul ettiler.

Rapor belirli bir kitleyi hedefliyor mu?

Rapor, yetkili, kanıta dayalı bir ilerleme incelemesi ve ülkelerin karşılaştığı en kritik zorlukların dengeli bir analizi yoluyla eğitim ve yardım politikasını bilgilendirmeyi ve etkilemeyi amaçlamaktadır. Yayın, reform için iddialı bir gündem ortaya koyuyor. Karar vericiler - bakanlar, politika yapıcılar, parlamenterler ve eğitim planlamacıları - ana dinleyicidir.

Sivil toplum gruplarının, öğretmenlerin, sivil toplum kuruluşlarının, üniversite araştırmacılarının, gençlik ağlarının ve medyanın daha geniş seçmen kitlesi kadar hayati önemi vardır: eğitim konularına ilişkin anlayışı zenginleştiren rapor, tartışma, bilgi paylaşımı ve savunuculuk için bir sıçrama tahtasıdır.

Rapor UNESCO tarafından yayınlandı, ancak bağımsız olarak kabul edildi. Neden?

Altı Dakar hedefi, tek bir Birleşmiş Milletler kuruluşundan kaynaklanmıyor: bir toplu sözleşme ve ortaklığın sonucudur. Bu nedenle, rapor tek bir örgütün sesini temsil etmemektedir; daha ziyade hükümetlerin, sivil toplumun, ikili bağışçıların ve uluslararası kuruluşların performansını izleyen uluslararası bir projedir.

Raporun her yıl toplanan yayın kurulu, bu ortaklık ruhunu yansıtan tüm bu kilit seçim bölgelerinin temsilcilerini içeriyor.

Raporu kim finanse ediyor?

Rapor, Avustralya, Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almanya, İrlanda, MasterCard Vakfı, Hollanda, Norveç, İsveç, İsviçre, Birleşik Krallık ve UNESCO'nun cömert desteği ile finanse edilmektedir.

Rapor nasıl hazırlanıyor?

UNESCO'nun Paris'teki (Fransa) genel merkezinde bulunan araştırma görevlileri ve politika analistlerinden oluşan uluslararası bir ekip, raporu hazırlamak için çok çeşitli uzmanlıklardan yararlanır.

Farklı bölgelerden uzmanları ve uygulayıcıları bir araya getiren bir danışma kurulu, her rapor için seçilen özel konu hakkında rehberlik sağlar. Ekip, dünyanın dört bir yanındaki araştırmacılardan ve enstitülerden özel literatür ve komisyon arka plan belgelerini sentezler.

2005 yılından bu yana, raporun kapsamını ve içeriğini genişletmek için çevrimiçi istişareler de düzenlenmektedir.

Veriler nereden geliyor?

UNESCO İstatistik Enstitüsü (UIS), rapor ekibine öğrenciler, öğretmenler, okul performansı, yetişkin okuryazarlığı ve eğitim harcamaları hakkında kapsamlı veriler sağlamada başrol oynar.

Merkezi Montreal'de (Kanada) bulunan Enstitü, 180'den fazla ulusal hükümetten veri toplamaktadır. Bununla birlikte, veri kapsamında ciddi sınırlamalar mevcuttur, bu da EFA'nın eğitime kamu finansmanı gibi boyutlarının izlenmesini zorlaştırmaktadır.

Neden ülkeler genellikle daha güncel verilere sahip olduklarını iddia ediyorlar?

Rapor, Uluslararası Standart Eğitim Sınıflandırması (ISCED) kullanılarak, istatistiklerin ülkelerin çoğu için uluslararası olarak karşılaştırılabilir olması için derlenen kalite güvenceli verileri yayınlamaktadır. Ancak, tüm ülkeler aynı sınıflandırma sistemlerini kullanmaz, bu da bazen ulusal veriler ile uluslararası olarak yayınlananlar arasında farklılıklara yol açar.

Farklılıklar ayrıca ulusal nüfus tahminlerinden de kaynaklanabilir: Enstitü, çeşitli göstergeleri hesaplamak için Birleşmiş Milletler Nüfus Bölümü'nün tahminlerini kullanır. Bunlar bazen tek tek ülkeler tarafından yayınlananlardan farklıdır.

Daha genel olarak, kalite güvence süreci, verilerin ulusal hükümetler tarafından toplanması (ve genellikle yayınlanması) ile bu ve diğer raporlarda kullanılmak üzere UIS tarafından yayınlanması arasında bir zaman gecikmesi gerektirir.

Ülkelerin performansı sıralanabilir mi?

Rapor ekibi tarafından 2003 yılında geliştirilen Tüm Gelişim İçin Eğitim Endeksi (EDI), en ölçülebilir dört EFA hedefine doğru ilerlemenin yuvarlak bir resmini sağlamak için tasarlanmıştır: evrensel ilköğretim, cinsiyet eşitliği, okuryazarlık ve kalite, her biri.

Bu bileşik gösterge, bu hedeflerin her biri arasındaki sıkı bağlantıları çarpıcı bir şekilde göstermektedir. Örneğin düşük kalite, evrensel ilköğretime doğru ilerlemeyi engelleyebilir.

Rapor nasıl paylaşılır ve dağıtılır?

Yıl boyunca tüm bölgelerde düzenlenen medya lansmanları, basında güçlü bir haber ve yerel ilgi yaratmaktadır. Bu etkinliklerin yanı sıra, lansmanlara karar alıcıları ve parlamenterleri EFA meseleleriyle ilgili tartışmalara dahil etmek için politika seminerleri eşlik ediyor. Raporun bulguları ayrıca bakanlık toplantıları, uluslararası akademik konferanslar, eğitim uygulayıcıları için eğitim kursları ve hükümetler, bağışçılar, araştırmacılar ve öğretmenleri içeren seminerlerde paylaşılır. Aynı zamanda medya ve sosyal ağlar aracılığıyla da yayılır.

Raporun özetleri, altı BM dilinde (İngilizce, Fransızca, İspanyolca, Arapça, Çince, Rusça) ve birkaç başka dilde (Bangla, Bahasa Endonezya, Almanca, Hintçe, Japonca, Khmer, Portekizce, Tay ve Vietnamca dahil) mevcuttur. . Raporun tamamı resmi BM dillerinde de mevcuttur. Arka plan belgeleri ve istatistiksel verilerle birlikte tüm sürümler bu web sitesinde görüntülenebilir.

Bu hedeflere ulaşılabilir mi?

Eğitim bir haktır, ancak yine de okula gitmeyen 61 milyon çocuğa ve okuma yazma bilmeyen 7775 milyon yetişkine inkar edilmektedir. Çok küçük çocuklara bakım ve eğitim sağlamada bir miktar ilerleme var, ancak net faydalara rağmen yeterli değil. İlkokula erişimi iyileştirmek için 2000 yılından bu yana büyük adımlar atıldı, ancak özellikle en yoksul hanelerden ve marjinal gruplardan gelen çocuklar için kayıt ve tamamlama oranları arasında büyük bir fark var. 2005 için belirlenen cinsiyet eşitliği hedefi kaçırıldı ve eğitimin kalitesiyle ilgili endişeler her yerde ortaya çıkıyor.

EFA'ya ulaşmak için çabaların hızlandırılması ve daha fazla odaklanılması gerekir; bağışçılar da prosedürleri uyumlu hale getirmek ve ulusal politikalarla uyum sağlamak için daha fazla çaba sarf etmektedir. Temel eğitime yapılan kamu harcamalarının açıkça artması gerekiyor, ancak uluslararası yardım da artıyor.

Kaynaklar:

Herkes için Eğitim (EFA), UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Resmi İnternet Sitesi https://www.unesco.org.tr/Pages/13/47/Herkes-i%C3%A7in-E%C4%9Fitim-(EFA)

Herkes İçin Eğitim (EFA) Raporu https://en.unesco.org/gem-report/report-education-all-efa

Herkes İçin Eğitim (EFA) Türkiye Raporlarına erişim için bakınız: https://www.unesco.org.tr/Pages/503/195/Herkes-i%C3%A7in-E%C4%9Fitim-Raporlar%C4%B1